Η ονομασία της πλεύσης αυτής προδίδει το ότι σε αυτή έχουμε τον άνεμο από το πλάι του σκάφους. Μπορεί να είναι “κλειστή” πλαγιοδρομία για πλεύση σε γωνία μικρότερη από τις 90 μοίρες ως προς τον άνεμο ή “ανοικτή” πλαγιοδρομία για πλεύση σε γωνία μεγαλύτερη των 90 μοιρών. Φυσικά μπορεί να ταξιδέψει κανείς αριστερήνεμος ή δεξίνεμος.
Πρίμα ονομάζουμε την πλεύση στην οποία ταξιδεύουμε μαζί με τον άνεμο. Ο άνεμος μας “χτυπάει” από την πρύμνη του σκάφους.
Όρτσα (ή εγγυτάτη), είναι η πιο κλειστή πλεύση που μπορεί να ταξιδέψει ένα ιστιοφόρο σκάφος κόντρα στη κατεύθυνση του ανέμου.
Με ένα ιστιοφόρο σκάφος μπορούμε να πάμε οπουδήποτε. Αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούμε να ταξιδέψουμε απευθείας προς οποιαδήποτε κατεύθυνση. Υπάρχει ένας τομέας στον οποίο δεν μπορεί ένα ιστιοφόρο σκάφος να ταξιδέψει.
To traveller της μαίστρας είναι ένα ακόμα “όπλο” που πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας, όταν πια νιώθουμε το σκάφος να έχει περισσότερη δύναμη, να γέρνει, να πλαγιολισθαίνει και γενικά να μην αποδίδει όπως πρέπει.
Το πανί για να δουλεύει σωστά, πρέπει να έχει μια σωστή γωνία προσβολής ως προς τον άνεμο. Τον φαινόμενο άνεμο, γιατί αυτός είναι ο άνεμος που τελικά το πανί “νιώθει”, αφού βρίσκεται επάνω σε ένα σκάφος το οποίο κινείται.
Για να μπορέσουμε να χρησιμοποιήσουμε αποτελεσματικά τις δυνάμεις που παράγουν τα πανιά μας, είναι πολύ βασικό να καταλάβουμε το πώς αυτές δημιουργούνται.
Στη θάλασσα, όπως για όλα, έχουμε και σε σχέση με τον άνεμο ειδική ορολογία, έτσι ώστε με μια κουβέντα ο άλλος να καταλαβαίνει τι θέλεις να του πεις και να υπάρχει αποτελεσματική επικοινωνία.
Από τα βασικότερα κεφάλαια στη “ζωή” ενός ιστιοπλόου καθώς και κινητήρια δύναμη για το ιστιοφόρο σκάφος είναι ο άνεμος. Είναι βασικό να γνωρίζουμε πάντα την ένταση καθώς και τη διεύθυνση του.
Ένας πρώτος διαχωρισμός των διαφορετικών τύπων σκαφών, ήδη έχει γίνει στο μάθημα που αφορά την καρίνα του σκάφους. Η καρίνα διακρίνεται σε φαρδιά – long keel και σε στενή – fin keel. Επίσης, διακρίνεται σε σταθερή που τοποθετείται μόνιμα στο σκάφος με μεγάλες περαστές βίδες (τζαβέτες) και σε κινητή, όπου με διάφορους μηχανισμούς την κατεβάζουμε στην πλεύση όρτσα και την ανεβάζουμε στις ελεύθερες πλεύσεις (πλαγιοδρομία, πρίμα). Είναι η κινητήρια δύναμη του σκάφους και διακρίνονται σε πανιά που κατασκευάζονται για ιστιοπλοϊκούς αγώνες και πανιά κρουαζιέρας. Τα πανιά αγώνων κατασκευάζονται από πολύ ελαφριά συνθετικά υφάσματα όπως Kevlar, Mylar, Carbon. Διατηρούν έτσι το σxήμα τους όταν αλλάζει η έvταση του ανέμου.