Στίγμα από αναμέτρηση (dead reckoning) είναι η διαδικασία υπολογισμού της παρούσας θέσης προβάλλοντας επί του χάρτη, τη πορεία και τη ταχύτητα από ένα γνωστό σημείο που περάσαμε.
Για να μετρήσουμε την απόσταση από ένα σημείο του χάρτη σε ένα άλλο βάζουμε το ένα σκέλος του κουμπάσου στο ένα σημείο και το άλλο στο δεύτερο. Το άνοιγμα του κουμπάσου το μεταφέρουμε στη δεξιά ή αριστερή πλευρά του χάρτη : στην κλίμακα του ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟΥ ΠΛΑΤΟΥΣ
Επειδή ο χάρτης δίνει τα ακριβή στοιχεία της ακτής, όπως και άλλων στοιχείων και επειδή μπορούμε να προσδιορίσουμε με διόπτευση μία γραμμή πάνω στην οποία βρισκόμαστε από κάποιο εμφανές σημείο, μπορούμε να προσδιορίσουμε ακριβώς το στίγμα μας.
Η βασική χρήση του χάρτη και της πυξίδας είναι να βρούμε τι πορεία πρέπει να ακολουθήσουμε για να πάμε από το σημείο που βρισκόμαστε σε ένα άλλο.
Η πυξίδα είναι το αρχαιότερο όργανο της ναυτιλίας και η λειτουργίας της οφείλεται στον μαγνητισμό μεταξύ των πόλων της γης. Έτσι η μαγνητική βελόνα της πυξίδας δείχνει πάντα προς τον μαγνητικό βορρά.
Ο ναυτικός Χάρτης είναι μία ακριβής περιγραφή των ακτών και του πυθμένος στη θάλασσα της περιοχής. Επάνω στον χάρτη βρίσκονται σε διάφορα σημεία ανεμολόγια.
Ναυτιλία είναι η επιστήμη που χρησιμοποιούν τα πλοία και το αεροπλάνα για να μετακινηθούν από ένα μέρος σε ένα άλλο με την μεγαλύτερη δυνατή ταχύτητα και ασφάλεια. Η πρώτη επιστήμη που εφαρμόστηκε στην ναυτιλία ήταν η αστρονομία.
Ένα σκάφος για να ταξιδεύει γρήγορα, πρέπει το δυνατόν να μην γέρνει. Όσο πιο όρθιο είναι, τόσο πιο γρήγορα θα πηγαίνει. Οι λόγοι που συμβαίνει αυτό είναι κατα βάση 2 και ο ένας βρίσκεται πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας και ο άλλος από κάτω.
Η ταχύτητα ως προς το στόχο (Velocity Made Good) είναι αυτή που προσπαθούμε πάντα να μεγιστοποιήσουμε. Πρόκειται για ένα μέγεθος που ορίζουμε σαν το γινόμενο της ταχύτητας του σκάφους μας με το συνημήτονο της γωνίας που ταξιδεύουμε ως προς κάποιο στόχο.
Η ονομασία της πλεύσης αυτής προδίδει το ότι σε αυτή έχουμε τον άνεμο από το πλάι του σκάφους. Μπορεί να είναι “κλειστή” πλαγιοδρομία για πλεύση σε γωνία μικρότερη από τις 90 μοίρες ως προς τον άνεμο ή “ανοικτή” πλαγιοδρομία για πλεύση σε γωνία μεγαλύτερη των 90 μοιρών. Φυσικά μπορεί να ταξιδέψει κανείς αριστερήνεμος ή δεξίνεμος.
Πρίμα ονομάζουμε την πλεύση στην οποία ταξιδεύουμε μαζί με τον άνεμο. Ο άνεμος μας “χτυπάει” από την πρύμνη του σκάφους.
Όρτσα (ή εγγυτάτη), είναι η πιο κλειστή πλεύση που μπορεί να ταξιδέψει ένα ιστιοφόρο σκάφος κόντρα στη κατεύθυνση του ανέμου.